TASFİYE HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Sıkça Sorulan Sorular

1) Hangi eşya tasfiye ediliyor?

Kaçakçılıkla mücadelede yakalanan eşya ile ülkemize yasal yollarla getirilen, ancak yükümlülerince gümrük işlemleri mevzuata uygun şekilde tamamlanmayan eşya tasfiyelik hale gelmektedir. Bunlar;
 
  1. Yolcu eşyasına mahsus gümrük ambarlarındaki bekleme süresi üç ayı geçen yolculara ait eşya,
  2. Gümrük Kanunundaki süreler içinde kendilerine gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayini için gerekli işlemlere başlanmamış eşya,
  3. Fikri ve sınaî mülkiyet haklarının korunmasına ilişkin mevzuat uyarınca gümrük işlemleri durdurulan ve yetkili mahkemece alınan karar doğrultusunda tasfiye edilmesi gereken eşya,
  4. Tahlilden arta kalan ve tahlil sonuçlarının ilgilisine bildirilmesinden sonra bir ay içerisinde alınmayan numunelik eşya,
  5. Gümrük beyannamesi tescil edilen ancak, süresi içinde işlemleri tamamlanmayan eşya,
  6. Gümrük antrepolarında bulunan ve gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilmesine ilişkin beyannamenin tescilinden sonra otuz gün içinde işlemleri bitirilmeyen eşya,
  7. Antrepolarda, gümrük idaresince belirlenen bekleme süresi dolan eşya,
  8. Antrepolarda yapılan sayım sonucunda fazla çıkan ve bu fazlalığın geçerli nedenlerden ileri geldiğine gümrük idaresince kanaat getirilemeyen eşya,
  9. Gümrüğe terk edilen eşya ile gümrüğe terk edilmiş sayılan eşya,
  10. Posta gönderileri ile gelen ve süresi içinde alıcısı veya göndericisi tarafından kabul edilmeyen eşya,
  11. İlgili maddelerine göre, kanuni bekleme süreleri bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, çabuk bozulma ve telef olma tehlikesine maruz bulunan veya saklanması masraflı ve külfetli olan eşya,
  12. Özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan belgelerdeki kayıtlı miktara göre fazla çıkan kapların mahrecinden yanlışlıkla fazla olarak yüklenmiş olduğunun, gümrük idaresince belirlenecek süre içinde kanıtlanamaması halinde el konulan eşya,
  13. Türkiye Gümrük Bölgesine giriş yapan taşıt içerisinde özet beyan verilmeksizin eşya getirildiğinin gümrük idaresince belirlendiği veya eşyanın boşaltılmasına izin verilmesinden sonra gümrük idaresine bildirildiği ve bu eşyanın verilmiş olan özet beyanlardan biri ile ilişkili olmadığının anlaşıldığı hallerde, eşyanın yanlışlıkla mahrecinden fazla olarak yüklenmiş olduğu gümrük idaresince belirlenecek süre içinde kanıtlanamaması halinde el konulan eşya,
  14. Eşyanın genel düzenleyici idari işlemlerle ithalinin yasaklanmış olduğunun tespiti halinde el konulan eşya,
  15. Eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde el konulan eşya,
  16. Gümrük antrepolarındaki eşyanın, antrepo beyannamesinde beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, eşya
  17. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca tasfiye edilebilecek duruma gelen eşya,
  18. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca el konulan eşyanın mahkemesince sahibine iadesine karar verilmesi halinde, eşyanın teslim alınması için ilgilisine yapılan tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde teslim alınmayan eşya,
şeklinde 4458 sayılı Gümrük Kanununun 177 nci maddesinde sayılmıştır.

2) Tasfiyelik hale gelen eşya hangi yollarla tasfiye ediliyor?

Tasfiye edilecek eşyanın tasfiye yolunun belirlenebilmesi için öncelikle eşyanın, insan, bitki, hayvan ve çevre sağlığı yönünden ülkeye girişinde bir sakınca bulunup bulunmadığı araştırılmakta ve eşyanın tespit edilen durumuna göre belirlenecek yollarla tasfiye edilmektedir.

Tasfiye edilecek eşya için tasfiye yolları Gümrük Kanununun 178 nci maddesinde belirlenmiş olup 6 adet tasfiye yöntemi bulunmaktadır. Buna göre eşya,

a) İhale yoluyla satış,
b) Yeniden ihraç amaçlı satış,
c) Perakende satış,
d) Kamu kuruluşları ile özel kanunla kurulmuş vakıf ve derneklere tahsis,
e) Özel yol,
f) İmha

suretiyle tasfiye edilmektedir.

3) Tasfiye edilecek eşyanın bedeli nasıl belirleniyor?

Tasfiye edilecek her türlü eşyanın bedeli, gümrük muayene memurlarınca düzenlenecek tespit ve tahakkuk belgesinde gösterilir.
 
Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değeri yani Gümrük Kanununun 23-31 maddeleri uyarınca belirlenen ithal eşyası için eşyanın CIF kıymeti ile ithalat vergileri toplamı, ihraç eşyası için FOB kıymeti ile ihracat vergileri toplamıdır.
Vergi ve mali yüklerin hesabında gümrük beyannamesi verilmiş ise bunların tescil edildiği, aksi halde tespit ve tahakkuk belgesinin gümrükçe tanzim ve tescil edildiği tarihteki oranlar esas alınır.
Maktu olarak alınması gereken vergiler ve mali yükler ile bunlara isabet eden Katma Değer Vergisi gümrüklenmiş değere dahil olmakla birlikte ihaleye esas bedele dahil edilmez. Bu vergiler ayrıca tahsil edilir.
Kaçak eşyanın bedeli, varsa mahkemece belirlenen bedel, bedel belirlenmemiş ise kaçak eşyaya ait tespit tutanağındaki bedel, yoksa rayiç değer esas alınarak belirlenir.
Perakende satılacak eşyanın bedeli serbest piyasa koşulları göz önünde bulundurularak işletme müdürlüklerince belirlenir.
İhale yoluyla yapılan birinci ve ikinci satışta teklif almayan veya teklifi uygun görülmeyen eşyanın ihaleye esas bedeli, eşyanın özelliği, durumu, piyasa şartları, satış kabiliyeti, rayiç değeri ve varsa teklif değeri de dikkate alınarak ihale komisyonunca sonradan değiştirilir. Komisyon tarafından değiştirilen fiyat, ilk belirlenen fiyatın yüzde elli ve üstünde olması halinde işletme müdürünün, yüzde ellinin altında olması durumunda işletme müdürlüğünün görüşü ve bölge müdürlüğünün onayı ile geçerli olur.
Tespit ve tahakkuk belgesinde yer alan eşyanın kıymetinin aynı veya benzer eşyaya ait tespit ve tahakkuk belgesindeki kıymetlerle aynı olup olmadığı kontrol edilir ve aralarında bariz farklılık olması durumunda gerekli düzeltmeler işletme müdürlüğünce yapılabilir.

4) Bakanlığımızın kaç tane ve nerelerde perakende satış mağazası var? Neden, perakende satış mağazası açılmıştır?

Mağazalarımız, tasfiyelik halen gelen ve yapılan inceleme sonucunda perakende satışı yapılabilecek nitelikte olduğu tespit edilen eşyanın Gümrük Kanununda belirlenmiş tasfiye usullerinden biri olan perakende satış suretiyle tasfiyesini yapmak amacıyla kurulmuştur.

Bakanlığımızın adresleri aşağıda gösterilen, İstanbul’da iki adet (Erenköy ve Sirkeci), Ankara, Edirne ve Kocaeli ’de ise birer adet olmak üzere 5 adet perakende satış mağazası bulunmaktadır.

Edirne Satış Mağazası: Mithatpaşa Mahallesi, Arif Paşa Cad. No:20

İstanbul (Sirkeci) Satış Mağazası: Hocapaşa Mahallesi, Ebusuud Cad. No:21 Sirkeci

Erenköy Perakende Satış Mağazası: Dudullu Cad. Vali Muammer Güler Öğrenci Yurdu Karşısı Ataşehir

Ankara Satış Mağazası: Anafartalar Çarşısı 3. Kat Ulus

Kocaeli Satış Mağazası: Ömerağa Mahallesi Şahabettin Bilgisu Caddesi No: 39

5) Kimler mağazadan alış veriş yapabiliyor?

Mağazalardan alış veriş yapılması konusunda herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır. Mağazalarımız halka açık olup isteyen herkes buralardan alış veriş yapabilmektedir.

6) Mağazada satılacak eşya nasıl belirleniyor?

Tasfiyelik hale gelen eşyadan hangilerinin perakende satılacağı Tasfiye İşletme Müdürlükleri tarafından belirlenmektedir. Perakende olarak satılacak eşya, en az 3 kişiden oluşan bir komisyon tarafından eşya yerinde görülmek/incelenmek suretiyle belirlenmektedir.

Komisyon, tasfiyelik hale gelmiş TV, radyo, radyo teyp, müzik seti, fotoğraf makinesi, telefon, cep telefonu, bilgisayar, hesap makinesi vb. elektronik eşya ile tabak, bardak, mutfak robotu, bulaşık makinesi, buzdolabı vb. mutfakta kullanılan eşya, her türlü giyim eşyası, oyuncak, süs eşyası, ev eşyası, kırtasiye malzemesi gibi perakende satılabilecek olan/doğrudan vatandaşın tüketimine sunulabilecek olan eşya için perakende satış kararı alabilmektedir.

Ekonomik ömrünü tamamlamış, kirli, yırtık, parçası noksan, kırık, çalışmaz vb. durumdaki ve kullanım alanı olmayan eşya için ise perakende satış kararı alınmamakta ve bu eşya diğer yolarla tasfiye edilmektedir. Ancak, perakende satışa uygun ve işletme tarafından bakım ve onarımla kalite ve evsafının düzeltilmesi mümkün olanlar da perakende olarak satılabilmektedir.

Diğer taraftan, miktarı fazla olan eşyanın; stok durumu ve satış kabiliyetleri göz önüne alınarak belli oranlarla satış mağazaları arasında dağıtımı yapılmaktadır.

7) Gümrüklerde yakalanan binlerce telefon, Ipad ve laptopların akıbeti ne oluyor. Halka mı satılıyor. Yoksa firmalara ucuz fiyatlara mı satılıyor?

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca kaçak zannı ile yakalanan ve el konulan eşya, Mahkemesince müsaderesine karar verilmesi veya eşyaya el konulmasından itibaren 6 ay içinde kovuşturmanın sonuçlanmaması halinde tasfiyelik hale gelmektedir. IMEI numarasına haiz cep telefonlarında eşya satışa sunulmadan önce IMEI numaraları üzerinden Bilgi Teknolojileri Kurumu sisteminden kontrolü yapılmakta olup IMEI numarasının daha önce kaydının bulunması halinde eşya imha edilmekte, kaydı bulunmuyorsa IMEI kaydı yapılarak satışa sunulmaktadır. Bu durumdaki eşya, gümrüklenmiş değeri üzerinden satışa esas bedeli hesaplanarak açık artırma suretiyle yapılan ihalelerde satışa sunulmaktadır. Söz konusu ihalelerde, satışa esas bedelinin en az %75’i kadar teklif alırsa satılmakta, satışa esas bedelinin %75’inin altında bir teklif alınması durumunda eşya perakende satış mağazalarında satılabilecek nitelikte ise teklif bedeli üzerinden tasfiye işletme müdürlüklerince satın alınarak piyasa koşullarına göre yeniden belirlenen fiyatlardan mağazalarda halka satılmaktadır.

8) Mağazada satılan eşyayı önceden öğrenebilir miyiz?

Mağazalarımızda perakende olarak satılan her türlü eşya hakkındaki bilgiye Bakanlığımızın web sayfasından (www.gtb.gov.tr) ulaşmak mümkün olduğu gibi doğrudan Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğünün web sayfasından (http://tasfiye.gtb.gov.tr/) da ulaşabilirsiniz. Genel Müdürlüğümüzün web sayfasında yer alan “Satış Sorgulama” bölümünden önünüze gelecek olan “perakende satış sorgulama” ekranını seçtiğinizde hangi mağazada hangi cins/marka/model eşyanın hangi tarihte satışa sunulacağı, stok miktarları gibi bilgilere ulaşılması mümkün bulunmaktadır.

9) Mağazada satılacak eşyanın fiyatı nasıl belirleniyor?

Mağazalarda satılacak eşyanın fiyatı işletme müdürlüklerinde oluşturulan bir komisyon tarafından, tespit ve tahakkuk belgesindeki bedele bağlı kalmadan üç gün içinde eşyanın fiyatını belirlenir.
 
Fiyatın tespitinde;

a) Piyasa konjonktürü,
b) Arz ve talep durumu,
c) Piyasadaki benzeri ürünlerin fiyatları,
ç) Sürüm imkanı,
d) İmal edildiği yılı,
e) Son kullanma tarihi,
f) Kullanılmış olup olmadığı,
g) Orijinal ambalajında olup olmadığı,
ğ) Hasar durumu,
h) Servis durumu, yedek parça ve onarım imkanı,
 
gibi unsurlar göz önünde bulundurulmaktadır.

Diğer taraftan, Perakende satış işletme müdürlükleri veya mağazaların bağlı bulunduğu işletme müdürlükleri satışa sunulan eşyanın satış durumuna göre onbeş günlük sürelerle değerlendirme yaparak fiyatı aşağı ve yukarı çekilebilmektedir.

Satışa sunulduğu tarihten itibaren doksan gün içinde perakende satılma imkanı olmadığı anlaşılan eşya ihale yoluyla satılmakta veya diğer yollarla tasfiye edilmektedir.

10) Mağazada satılan eşyanın iadesi mümkün müdür?

Mağazalarımızda yapılan satışlarla, esas itibariyle eşyanın tasfiye edilmesi sağlandığından normal bir satış/işletme faaliyetinden ziyade kanunların Bakanlığımıza verdiği görev ve yetkiler çerçevesinde satışlar yapılmaktadır.

Bu çerçevede, perakende satışa sunulan her eşya 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca “özürlü” ibaresi ile satılmaktadır. Bu durum, alıcılara verilen fatura, fiş veya satış belgesi üzerinde de gösterilmektedir.

Eşyanın “özürlü” olarak satılması nedeniyle ve bunu esas itibariyle bir tasfiye işlemi olması nedeniyle eşyanın geri iadesi kabul edilmemektedir.
 
Ancak, eşyanın özürlü olması dışında belirtilen niteliklere uygun olmaması veya eşyanın tescile/kayda tabi olmasına rağmen tescilin/kaydın yapılamaması halinde satışı takip eden yedi gün içinde alıcının talebi ve işletme müdürünün uygun görmesi üzerine satış iptal edilerek, eşya geri alınır ve bedeli iade edilir. Eşyanın satıldığı haliyle geri alınamadığı durumlarda satış iptal edilmez.

11) Mağazadan eşya alımında bir sınırlama var mıdır?

Mağazalardan yaptığımız satışlarda amacımız, satışa sunulan eşyanın mümkün olduğunca çok kişiye ulaştırılmasını sağlamanın yanı sıra bir ekonomik değerin/eşyanın uygun zaman ve fiyatla satışa sunularak ülke ekonomisine kazandırmaktır.

Bu çerçevede, mağazalarda satış miktarlarında herhangi bir sınırlama bulunmamakla birlikte, gerek mağaza içi stok durumu gerekse eşyaya olan talep göz önünde bulundurularak yani satışı yapılan eşyanın devamının olmaması nedeniyle müşteri tarafından eşyanın belli kişilere satıldığı algısının oluşmaması, kurum imajımızın zedelenmemesi için, satış hızı yüksek olan eşyanın daha geniş müşteri kitlesine satışı yapılmaktadır.

Bu şekilde, eşyaya, talep ve stok durumuna göre değişen miktar sınırlamaları mağazalarımız tarafından uygulanabilmektedir.

12) Hangi eşya ihale yoluyla satılıyor?

Tasfiyelik hale gelen ve yapılan denetimlerde insan, bitki, hayvan ve çevre sağlığı yönünden yurda girişinde bir sakınca bulunmadığı tespit edilen eşya (taşıt dahil), perakende satış niteliğine haiz değilse, gümrüklenmiş değeri üzerinden Tasfiye İşletme Müdürlüklerimiz tarafından ihale suretiyle satılmaktadır.

13) İhaleler hakkında nasıl bilgi alabilirim?

İhalelere ilişkin ilan metni satış tarihinden en az beş gün önce Resmi Gazete'de ve aynı sürede satış ilanı ve satış listeleriyle birlikte ilgili gümrük müdürlüğü ile satışı yapan işletme müdürlüğünün ilan tahtasına herkesin görebileceği biçimde asılır ve elektronik ortamda duyurulur. (Bkz. Cevap 8)
 
Çabuk bozulma ve telef olma tehlikesi taşıyan eşya ile Bakanlıkça belirlenen eşya ve parasal limitleri aşmayan değerdeki eşyanın satış ilanı Resmi Gazete’de yayımlanmaz ve beş günlük sure bir güne kadar indirilebilir.
 
Satışlara katılımın ve rekabetin arttırılması amacıyla, satışa sunulan eşyanın özelliği itibariyle belirli bir faaliyette veya iş kolunda kullanılması gerekiyorsa, bu eşyanın satışı hakkında ilgili ticaret ve sanayi odaları ile esnaf ve sanatkârlar odaları, birlikleri veya federasyonlarına duyuru yapılarak ilgili firmaların bilgilendirilmesi sağlanır. Ayrıca, ihalenin yapıldığı yerde özellik arzeden eşyanın niteliğine uygun faaliyette bulunan firmalara ihale hakkında yazılı bilgi verilebilir.

14) İhaleye kimler katılabiliyor?

İhalelerimiz, herkese açık olup Tasfiye Yönetmeliği’nde ihaleye katılacaklardan istenilen belgeler sayılmıştır. Bu belgeleri (Bkz. 25/06/2013 tarihli ve 28688 sayılı Tasfiye Yönetmeliği Md 37) ibraz eden herkes ihalelere katılabilmektedir.

Ancak,

a) Genel Müdürlükçe işletme müdürlüklerinin ihalelerine katılmaktan yasaklananlar,
b) Genel Müdürlük personeli, işletme müdürlüklerinde görevli olanlar ve Bölge Müdürlüklerinde tasfiye işlemleri ile görevli olanlarla, bunların eşleri ve birinci dereceye kadar (birinci derece dahil) kan ve sıhri hısımları,
c) Yukarıda sayılan şahısların sermayesinin çoğunluğuna sahip bulunduğu tüzel kişiler veya yönetim kurulunda görev aldığı tüzel kişiler,

ihalelere katılamazlar.

15) İhaleye katılacaklar istenen belgeler nelerdir?

İhale yoluyla yapılacak satışlara katılacaklardan,

a) Kimliklerini belirlemeye yarayan belge,
b) Gerçek kişiler için ikametgâh belgesi veya adres beyanı ile Türk uyruklu ise T.C. kimlik numarası, yabancı uyruklu ise pasaport numarası,
c) Tüzel kişilerin vergi kimlik numarası ve işyeri merkezi belgesi veya adres beyanı,
ç) Teminatın yatırıldığına ilişkin belge,
d) Vekil olarak katılanlar için vekâletname aslı veya noter onaylı örneği,
e) Tüzel kişiler adına katılacaklardan, yetki belgesinin aslı veya noter onaylı örneği.
f) Elektronik posta adresi istenilmektedir.

16) İhaleye katılmak için yatırılması gereken teminat miktarı nedir?

İhale yoluyla yapılacak satışlara katılacaklardan, satış ilanı ve şartnamede belirtilen yer ve süre şartı dâhilinde yatırılmak kaydıyla, eşyanın satışa esas bedelinin en az yüzde onu oranında teminat olarak alınır.

Aşağıdaki değerler teminat olarak kabul edilir:

a) Tedavülde olan nakit Türk Parası,
b) Bankalar ve katılım bankaları tarafından verilen süresiz teminat mektupları,
c) Devlet tahvilleri veya Hazine kefaletini haiz tahviller,
ç) Bütçe kanunlarına konulan özel hükümler gereğince devlet ihalelerinde teminat olarak kabul edilen diğer değerler.

17) Teminat iade ediliyor mu?

Şartname hükümlerine uygun olarak ihale bedelinin tamamının ödenmesi durumunda teminat geri verilmektedir.

Diğer taraftan, teminat tutarının nakit olarak yatırıldığı durumlarda, ilgilinin isteği üzerine teminat tutarı ihale bedelinden mahsup edilebilmektedir.

Satış bedelinin takside bağlandığı durumlarda ise, iade veya borcuna mahsup işleminin yapılması taksit tutarlarıyla faizlerin toplamı kadar teminat gösterilmesine bağlıdır.
 
Teminat bedelinin nakit olarak yatırılmış olması halinde iadesi alıcının banka hesabına da yapılabilir

18) Teminatın iade edilmediği durumlar nelerdir?

Teminat bedeli,

a) Alıcının, satış anında damga vergisini ödememesi,
b) Alıcının, teminatının yeterli olmadığı halde ihaleye teklif vermiş olması durumunda, yüzde ona kadar olan eksik teminat bedelini tamamlamasına izin verilir. Alıcının eksik kalan teminatını tamamlamak istememesi halinde,
c) Alıcının, ihale bedelini ödememesi,
e) İhalede yasak fiillerde bulunulması, (Bkz. 25/06/2013 tarihli ve 28688 sayılı Tasfiye Yönetmeliği Md 42/1) nedeniyle teminatının gelir kaydedilmesi gereken durumlarda iade edilmez.

19) İhaleye çıkan eşyayı/aracı görme/inceleme imkanı var mı?

İhale yoluyla yapılacak satışlara katılacak olanlar, ilgili işletme veya gümrük müdürlüğünden alacakları izin belgesini göstererek eşyayı bulunduğu yerde görebilirler.
 
İşletme müdürlüğünce eşyanın niteliğinde, miktarında ve değerinde önemli bir değişikliğe neden olmayacak şekilde bedeli karşılığında eşyadan örnek verilebilir. Ancak 5607 sayılı Kanun kapsamında davası devam eden eşyadan numune verilmez.

20) İhaleler nasıl yapılıyor?

İhale yoluyla yapılacak satışlar ihale komisyonu tarafından yürütülür. İhaleler açık artırma usulüyle yapılır. Katılımı ve rekabeti artırmak amacıyla miktarı çok olan eşya bölünebilir. Araçlar tek olarak, eşya ise tek olarak veya gruplar halinde satışa sunulur.
 
İhalelerde, satışın başlangıcından bitimine kadar kesintisiz sesli ve görüntülü video çekimi yapılır.

Açık artırma ihale komisyonu başkanı tarafından açılır. İhale komisyonu başkanı, satışa başlamadan önce, satışa ilişkin genel bilgiler ile o satış için getirilen özel düzenlemeler hakkında ihaleye katılanlara açıklama yapar. İstenilen belgelerle (Bkz. Cevap 15) ilgili gerekli işlemlerin tamamlandığı ve satış düzeninin sağlandığı anlaşıldıktan sonra satışa başlanır. Açık artırmaya katılacaklarla görevliler dışındakiler satış yerine giremezler. Satış, işletme personeli veya görevlendirilen tellal tarafından yürütülür
 
Açık artırmada istekliler, tekliflerini kendilerine verilen giriş kartını göstererek verir. Alıcıların sürecekleri pey miktarını, eşyanın ihaleye esas bedeli 1.000 TL'den çok olan eşya için 100 TL’den az olmamak üzere ihale komisyonu belirler. İhaleye esas bedeli 1.000 TL'nin altında olan eşyada daha düşük pey miktarı belirlenebilir. Satışı yürütmekle görevli olanlar isteklilerin vereceği teklifleri bu peye göre takip eder ve uygulatır.

İhale komisyonu gerekçesini belirtmek suretiyle satışı yapıp yapmamakta serbesttir. İhale komisyonunun kararı kesindir. Artırma sırasında varsa ihaleden en son çekilenin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi ile sürdüğü pey satış kâğıdına yazılarak imzası alınır.

Artırma sonunda eşya, en yüksek bedeli verene satılır. İhale komisyonu kararı alıcıya duyurularak alıcının ve ihale komisyonunun satış kâğıdını imzalamasıyla satış tamamlanır.

Damga vergisi satış anında alıcı tarafından ödenir. Ödememesi halinde teminatı döner sermayeye gelir kaydedilir. Alıcının teminatının yeterli olmadığı halde teklif vermiş olması durumunda, teminatı döner sermayeye gelir kaydedilir. Alıcının teminatının gelir kaydedildiği durumlarda varsa son çekilenin verdiği teklif üzerinden satışa devam edilir. Artırma olmaması halinde son çekilene satış yapılır. Son çekilenin de yukarıda belirtilen ödemeleri yapmaması halinde, satış iptal edilir ve teminatı gelir kaydedilir.

21) İhale ilanlarında yer alan fiyatların altında satış yapılıyor mu?

İhale yoluyla yapılan satışlar açık artırma usulüyle yapılmakta ve ilan edilen satışa esas bedel üzerinden artırıma gidilmektedir.

Ancak, satışlarda eşyanın ihaleye esas bedeli kadar teklif gelmemesi halinde, ihaleye esas bedelin altında teklif veren olup olmadığı sorulur. Teklif verilirse, bu tekliften artırmaya devam olunur. Verilen en yüksek teklifin ihaleye esas bedelin en az yüzde yetmiş beşini bulması halinde satış yapılır, bulmaması halinde teklifler ihale komisyonunca değerlendirilmek üzere kaydedilir. (Bkz. 25/06/2013 tarihli ve 28688 sayılı Tasfiye Yönetmeliği Md 38)
Verilen teklifin beş iş günü içinde onaylanmaması veya teklif verilmemiş olması halinde, ilk ihaleye esas bedelin yüzde yetmiş beşi ihaleye esas bedel kabul edilerek, eşya aynı koşullarla bir defa daha satışa sunulur.
Satışın gerçekleşmemesi durumunda eşya diğer yollarla tasfiye edilebilir. Ya da ihale yoluyla yapılan birinci ve ikinci satışta teklif almayan veya teklifi uygun görülmeyen eşyanın ihaleye esas bedeli ihale komisyonunca sonradan değiştirilebilir, belirlenen yeni bedel üzerinden aynı koşullarla en fazla iki defa daha satışa sunulabilir.

22) İhale bedeli haricinde bir vergi ödenmekte midir?

İhale bedeli haricinde damga vergisi satış anında alıcı tarafından ödenmektedir.

Diğer taraftan, spesifik vergiler ve buna isabet eden ÖTV ve KDV eşyanın satış bedeline dahil edilmediği için eşya bedelinden ayrı olarak tahsil edilmektedir. Hangi eşyanın spesifik vergiye tabi olduğu ve bu vergilerin satış bedelinden ayrı olarak tahsil edileceği ihale ve şartname eki listelerin özel hükümler bölümünde belirtilmektedir.

23) Teklifler nasıl değerlendiriliyor?

Teklifler eşyanın özelliği, durumu, piyasa şartları, satış kabiliyeti, rayiç değeri ve satılamaması halinde eşyanın uğrayabileceği değer kaybı ile beklemesi halinde oluşturacağı külfet gibi hususlar dikkate alınarak değerlendirilmektedir.

24) İhaleye ilişkin yasak filler ve yaptırımları nelerdir?

İhalelerde hile, desise, vaat, tehdit, nüfuz kullanma ve çıkar sağlama suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştıranlar veya buna teşebbüs edenler, isteklileri tereddüde düşürecek veya rağbeti kıracak söz söyleyenler ve istekliler arasında anlaşmaya çağrıyı ima edecek, rekabeti ya da ihale kararını etkileyecek işaret ve davranışlarda bulunanlar veya ihalenin doğruluğunu bozacak biçimde görüşme ve tartışma yapanlar, sahte belge ve sahte teminat kullananlar veya kullanmaya teşebbüs edenler, taahhüdünü kötü niyetle yerine getirmeyenler, taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar verecek işler yapanlar, artırma üzerinde kaldığı halde satış kâğıdını imzalamayanlar komisyon kararıyla ihale salonundan derhal çıkarılır ve teminatları döner sermayeye gelir kaydedilir.

Yukarıda fiilleri bizzat veya bilvekale işleyenlerle bu işteki vekil veya müvekkilleri hakkında fiilin özelliğine göre Genel Müdürlük tarafından bir yıla kadar işletme müdürlüklerinin ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Bunların sermayesinin çoğunluğuna sahip bulunduğu veya yönetim kurulunda görev aldığı tespit edilen tüzel kişiler için de yasaklama kararı alınır.
 
İhalelerde bir takvim yılı içinde iki defa, teminat bedelini tamamlayanlar hariç teminatı yeterli olmadığı halde pey süren veya ihale bedelini ödemeyen alıcı ile vekilleri üç ay süresince işletme müdürlüklerince yapılan ihalelere alınmazlar. Tekrarı halinde Genel Müdürlük tarafından bir yıla kadar işletme müdürlüklerinin ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.
 
Haklarında ihaleye katılmaktan yasaklama kararı bulunanlar, yasaklama kararının sona erdiği tarihe kadar işletme müdürlüklerince yapılacak ihalelere iştirak ettirilmezler.

İhale işlemlerinde sahte belge veya sahte teminat kullanan veya kullanmaya teşebbüs eden, taahhüdünü kötü niyetle yerine getirmeyen, taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar verecek işler yapan, ihale işlemlerine fesat karıştıran veya teşebbüs edenler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur.

25) Alıcı kimdir? Yükümlülükleri ve hakları nelerdir?

Tasfiyelik eşyayı alan kişi alıcıdır.

İhale yoluyla satış suretiyle tasfiye edilen eşyayı alan kişi, yani alıcı,
 
  • Aldığı eşya için satış anında Damga Vergisini ödemekle,
  • Satış kağıdını imzalamakla,
  • İhalelerde teminat tutarına göre artırmaya katılmakla,
  • İhale bedelini süresi içinde ödemekle,
  • İhale bedelini ödediği eşyayı süresi içinde teslim almakla,
  • Eşyanın tesliminden sonra ilgili kurumlar nezdinde yerine getirilmesi gereken işlemleri (araçların tescil işlemleri için yapılması gereken işlemler ve ilgili kuruluşlardan alınması gereken izin/belgelerin alınması)
  • Araç satışından sonra, trafik tescil işlemlerini yerine getirmekle,
Yükümlüdür.

Alıcı,
 
  • Eşya bedelinin ödenmesi veya teslim alınması için süre uzatımı,
  • Eşya bedelinin taksitlendirilmesi,
  • Şartnamelerde belirtilen hallerde satışın iptali ve eşyanın iadesi,

İçin talepte bulunma hakkına sahiptir.

26) Son çekilen kimdir? Hakları nelerdir?

Son çekilen, ihalelerde yapılan son artırımdan önce artırım yapan yani ihalelerde alıcının geçtiği kişidir.

Son çekilen,
 
  • İhalede alıcının teminatının gelir kaydedildiği durumlarda, varsa son çekilenin verdiği teklif üzerinden satışa devam edilir. Artırma olmaması halinde son çekilenin satın alma,
  • Alıcının ihale bedelini süresi içinde ödememesi halinde eşyayı ihalede verdiği teklif üzerinden satın alma,
  • Alıcının ihale bedelini ödemekle birlikte, bedelinin ödenmesini izleyen on gün, bekletilmeyecek eşyanın ise üç gün içinde eşyayı teslim almaması halinde eşyayı alıcının verdiği teklif üzerinden satın alma,
Hakkına sahiptir.

27) İhale bedeli ne zaman ödenir?

İhalenin tamamlanmasını izleyen yedi gün içinde, bekletilmeyecek eşyada iki iş günü içinde ihale bedelinin ödenmesi zorunludur.

28) Satış hangi hallerde tamamlanmış sayılır?

Satış;
a) En yüksek teklifin ihaleye esas bedelin yüzde yetmiş beş ve üzerinde olması halinde şartnamenin ve satış kağıdının satış yerinde alıcı tarafından imzalanması,
b) En yüksek teklifin ihaleye esas bedelin yüzde yetmiş beşinin altında olması halinde teklife ait sonucun teklif sahibine tebliğ edilmesi,
c) Son çekilene yapılan satışlarda, satıştan son çekilenin satış kağıdını ve şartnameyi imzalaması,

durumlarından herhangi birinin gerçekleşmesi ile tamamlanmış sayılır.

29) Satış iptal edilebilir mi?

Bölge Müdürlüğü satış öncesinde veya sonrasında satışı iptal etmeye yetkilidir.

Alıcı ise, satıştan sonra satışın bozulmasını isteyemez. Ancak alıcının kusuru bulunmaksızın;
 
  • Eşyanın ilanda/ihalede/şartname eki listede duyurusu yapılmamış hukuki bir ihtilaf halinde,
  • Eşyanın ilanda ve şartname eki listede belirtilen niteliklere uygun olmaması hallerinde,
  • Eşyanın tescile/kayda tabi olmasına rağmen tescilinin/kaydının yapılamaması halinde,
Satış bedeli ödenme şartı olmaksızın alıcı tarafından eşya teslim alınmadan önce ve en geç şartnamede belirtilen süre içinde yazılı olarak ilgili idareye bildirilmesi ve idarece kabul edilmesi halinde satış iptal edilebilir.
Eşyanın tasfiye edilebilir hale gelmemesine rağmen yanlışlıkla ihaleye çıkarılması halinde ve sözleşme hükümleri çerçevesinde gerekçesi belirtilmek suretiyle eşyanın tesliminden önce ya da sonra satış idare tarafından her zaman iptal edilebilir.

30) Satışın İptali veya Sözleşmenin Feshi Halinde Eşya için Yapılmış Masrafları Kim Tarafından Karşılanacaktır?

Satışın iptali veya sözleşmenin feshi halinde yatırılmış olan ihale bedeli ilgililere iade olunur. Ayrıca, eşyanın tesliminden sonra satışın ve sözleşmenin iptal edilmesi halinde, ihale edilen eşya idareye teslim edilir ve alıcının eşyanın tesliminden sonra eşya için doğrudan gerçekleştirdiği masraflarını fatura ile belgelendirmesi şartıyla Alıcı’ya ödenir. Ancak, İdare tarafından masraflar fazla bulunursa mahkemeye yaptırılacak tespit çerçevesinde ödenir.

Teslim işleminden sonra satışı ve sözleşmesi feshedilen eşyanın idarece belirlenecek sürede ve aynen iade edilmemesi halinde, ihale bedelinin yüzde 20’si oranında bir tutar idareye ödenir.

31) İhalelerde kredili satış/taksit imkanı var mıdır?

İhalelerde kredili satış yapılmamaktadır.

Diğer taraftan, satış bedelinin taksitlendirilmesi, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında tasfiyelik hale gelen eşyanın tasfiyesi amacıyla yapılan satışlar hariç, mümkün bulunmaktadır.

Eşya satış bedelinin 10.000 TL’den az olmaması şartıyla alıcının talebine göre on iki ayı geçmemek üzere işletme müdürlüğünce taksitlendirme yapılabilir. Taksitlendirmenin yapılmasında, talebin yazılı olması ve teminat verilmesi gerekir.
 
Taksitlendirmede 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil faizi alınır. Taksitlendirme yapılacak bedel ile alınacak tecil faizi oranı şartname eki listenin özel hükümler bölümünde gösterilir.
 
Vergi, resim, harç ve diğer giderlerde taksitlendirme yapılmaz.

32) İhalede alınan eşyanın iadesi mümkün müdür?

Eşya mevcut durumu ile satışa sunulmakta olup, şartname eki listelerde yer alan hasar oranlarına ilişkin hususlar yalnızca “bilgi” mahiyetindedir. Alıcının eşyayı yerinde bizzat görerek satışa katıldığı kabul edildiğinden; hasar oranları gösterilmiş olsun veya olmasın belirtilen hususlara itiraz edilemez. Bu konuda yapılan itirazlar idarece reddedilmektedir.
Satışın iptal edildiği durumlarda eşyanın iade edilmesi gerekmektedir.

33) Eşyanın teslim alınması için bir süre var mıdır?

Eşyanın, ihale bedelinin ödenmesini izleyen on gün, bekletilmeyecek eşyanın ise üç gün içinde alıcı tarafından bulunduğu yerden teslim alınması zorunludur.

Bu sure, ihale bedelinin ödendiği tarihten itibaren yeniden ihraç amacıyla satılacak eşyada otuz gündür.

34) Eşya süresinde teslim alınmazsa ne olur?
 
Son çekilenin eşyayı almayı kabul etmemesi Eşyanın süresinde teslim alınmaması halinde, eşya için varsa satıştan son çekilene yazılı tebligat yapılarak ihalede verdiği teklif üzerinden eşyayı satın alabileceği bildirilir. Bildirimin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde kabul etmesi halinde teminat alınmak, satış kâğıdı ve şartname imzalattırılmak suretiyle eşya, son çekilene satılır.
 
Son çekilenin olmaması veya eşyayı almayı kabul etmemesi veya süresi içerisinde ihale bedelini ödememesi durumunda ise eşya pazarlık usulü ile satılır.

35) Eşya bedeli ödenmezse ne olur?

İhalenin tamamlanmasını izleyen yedi gün içinde, bekletilmeyecek eşyada iki iş günü içinde ihale bedelinin ödenmesi zorunludur. İhale bedelinin bu süre içinde ödenmemesi halinde satış bozularak teminat döner sermayeye gelir kaydedilir.

İhaleden son çekilenin verdiği teklifin eşyanın ihaleye esas bedelinin;

a) Yüzde yetmiş beş ve üstünde, bekletilmeyecek eşyada ise yüzde elli ve üstünde olması,
b) Yüzde yetmiş beşinin, bekletilmeyecek eşyada yüzde ellinin altında olmakla beraber ihale bedelini ödemeyen alıcının vermiş olduğu teklif bedelinin yüzde doksanı ve üzerinde olması,
 
halinde son çekilene yazılı tebligat yapılarak ihalede verdiği teklif üzerinden eşyayı satın alabileceği bildirilir.
 
Bildirimin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün, bekletilmeyecek eşyada ise elektronik yolla yapılan bildirimi takip eden iki gün içinde isteklinin eşyayı almayı kabul etmesi halinde, teminat alınmak, satış kâğıdı ve şartname imzalattırılmak suretiyle eşya, satıştan son çekilene satılır. Son çekilenin kabul etmemesi veya son çekilenin olmaması durumunda ise eşya yeniden satışa çıkarılır.

36) Eşya bedelinin ödenmesi veya eşyanın teslim alınmasında ek süre talep edilebilir mi? Ek süre ne kadardır?

Eşya bedelinin ödenmesinde veya eşyanın teslim alınmasında, sürelerin bitiminden önce ilgili mercie başvurulması şartıyla Tasfiye Yönetmeliğinde belirlenmiş süreler kadar gümrük idaresince ek süre verilebilir.
 
Bunun dışındaki süre talepleri bölge müdürlüğünce sonuçlandırılır. Ödemeye ilişkin verilen ek sürelerde faiz alınır. Faizin hesabında 6183 sayılı Kanunun tecil faizine ilişkin hükümleri uygulanır.

37) Eşyayı teslim aldıktan sonra başka bir işlem yapmak gerekiyor mu?

Eşyanın tesliminden sonra ilgili kurumlar nezdinde yerine getirilmesi gereken işlemlerin (araçların tescil işlemleri için yapılması gereken işlemler ve ilgili kuruluşlardan alınması gereken izin/belgelerin alınması) alıcı tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.

38) Satın Alınan Eşyanın Fazla veya Eksik Çıkması Halinde Ne Yapılmalı?

Sayı, ağırlık, uzunluk ve hacim esası üzerinden yapılan satışlarda, eşyanın tesliminde eksiklik görülürse eksikliklerin bedeli iade edilir, fazlalık görülürse fazlalıkların bedeli tahsil edilir. Ancak, fazlalık oranının yüzde otuzu geçmesi halinde, teslimat ihale edilen miktar kadar yapılır. Eksiklik oranının yüzde otuzu geçmesi halinde Alıcı’nın talebi halinde ihale iptal edilerek satış bedeli iade edilir. Tahsil edilmiş olan vergilerin red ve iadesi ise vergi mevzuatı çerçevesinde yapılır.

39) Araçların tescil işlemlerini kim yapıyor?

Satılan araçlardan, tescili zorunlu ve Ülkemizde ilk defa tescili yapılacak olanlar için trafik şahadetnamesi düzenlenecek, ancak Ülkemizde daha önce tescil kaydı bulunanlar için trafik şahadetnamesi düzenlenmeyecek olup satış kağıdı trafik şahadetnamesi yerine kullanılacaktır.
 
Araç satışlarında teslim fişlerinin gelmesini müteakip düzenlenen trafik şahadetnamesi ile satış kağıdının bir örneği alıcının isteğine bırakılmaksızın, alıcı gerçek kişi ise kimlik paylaşım sisteminde yer alan yerleşim yeri adresinin, tüzel kişi ise ticaret sicil gazetesi, tüzük veya diğer resmi kayıt belgelerinde belirtilen adresinin bulunduğu yerdeki trafik tescil kuruluşuna gönderilecektir.
Ancak, hasar oranı % 70 ve daha fazla olan araçlar için trafik şahadetnamesi düzenlenmemektedir.